Tajemnice Turczynka. Opowieść o ludziach i architekturze.
W niedzielę, 14 stycznia 2024 r. zapraszamy w imieniu Centrum Kultury i Inicjatyw Obywatelskich na pierwszy w tym roku spacer. Tym razem Agnieszka Wojcierowska oprowadzi spacerowiczów wokół zespołu willowo – parkowego „Turczynek” położonego tuż przy granicy z Podkową Leśną, od strony Stawiska. Start spaceru zaplanowany został na godzinę 11:00, na przystanku WKD Milanówek Polesie, ul. Grudowska 65. Udział jest bezpłatny.
Dwie wysokie, imponujące, niemal bliźniacze wille, w eklektycznym stylu, z pięknym, oryginalnym, często drewnianym detalem, przywodzą na myśl architekturę przełomu XIX i XX wieku miejscowości kuracyjnych zachodniej Europy, a zaprojektował je znany łódzki architekt Dawid Lande.
Od wielu lat niezamieszkane i nieużytkowane, od kiedy opuścił je mieszczący się tu długie lata szpital, otoczone leśnym, dzikim parkiem, dziś niestety niszczeją. Ostatnio udało się uporządkować nieco teren przyległego leśnego parku, pojawiły się ławki, kosze na śmieci, ścieżki wyżwirowano.
W sąsiedztwie zachowały się również obszerne zabudowania gospodarcze z czerwonej cegły, a także tzw. willa Luksemburga. Powstanie Turczynka wiąże się z pasjonującą historią rodu Toeplitzów, gdyż powstały dla dwóch córek znanego przedsiębiorcy i filantropa z zasymilowanej rodziny żydowskiej, Bonawentury Toeplitza, jednego z dyrektorów potężnej spółki Lilpop, Rau & Loewenstein, której współtwórcą i udziałowcem był Stanisław Lilpop – ojciec założyciela Miasta Ogrodu Podkowy Leśnej Stanisława Wilhelma Lilpopa.
W czasie okupacji mieszkał tam również, z racji rodzinnych koneksji, wybitny fizyk, asystent Marii Skłodowskiej Curie, prof. Ludwik Wertenstein, wraz żoną Matyldą i córką Wandą. Tu kolejny trop prowadzi do rodziny Żuławskich.
W historii Turczynka ważne miejsce zajmują rodziny Wellischów i Meyerów, w które wżeniły się córki Bonawentury Anna i Maria, a podczas okupacji pojawia się również rodzina Kottów.
Wielu (stałych czy też czasowych) mieszkańców Turczynka wniosło wybitny wkład w polską kulturę, sztukę i naukę.
UWAGA! Zwiedzanie willi jedynie z zewnątrz. Ze względu na stan techniczny brak możliwości wejścia do obiektów zabytkowych! Warto zaopatrzyć się w wygodne buty do chodzenia po leśnych wykrotach.
Źródło: ckiopodkowa.pl
