Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego w Polsce

Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego to analiza kondycji finansowej wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, od 2017 roku cyklicznie przygotowywany przez Fundację „Instytut Studiów Wschodnich”. Najnowszą edycję rankingu zaprezentowano podczas specjalnej konferencji, zorganizowanej w Centrum Prasowym PAP. Nagrody dla zwycięzców rankingu zostaną przyznane w dniach 5-7 września 2023 podczas XXXII Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

Ranking finansowy został opracowany na podstawie sprawozdań finansowych składanych przez JST przy współpracy z niezależnymi, renomowanymi instytucjami: Krajową Radą Regionalnych Izb Obrachunkowych oraz Uniwersytetem Ekonomicznym w Krakowie (w latach 2017-2019) i Uniwersytetem Ekonomicznym we Wrocławiu (w latach 2020-2023).

„W pracach przy sporządzaniu rankingu wzięli udział naukowcy, którzy są wybitnymi przedstawicielami w dziedzinie finansów i pracują na największych uniwersytetach w Polsce. Ich autorytet daje pewność, że dokument jest najlepszym podsumowaniem prac samorządowców w ostatnich latach.” (WPROST).

Opracowując ranking badacze wzięli pod uwagę siedem wskaźników oceny Samorządu Terytorialnego:

1. Udział dochodów własnych w dochodach ogółem.
2. Relację nadwyżki operacyjnej do dochodów ogółem.
3. Udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem.
4. Obciążenie wydatków bieżących wydatkami na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń.
5. Udział środków europejskich w wydatkach ogółem – bez poręczeń.
6. Relację zobowiązań do dochodów ogółem.
7. Udział podatku dochodowego od osób fizycznych w dochodach bieżących.

„Autorzy rankingu prześledzili finanse polskiego samorządu, definiując wcześniej siedem kluczowych wskaźników. Zwrócono więc uwagę między innymi na udział dochodów własnych badanych samorządów w ich dochodzie ogółem, wielkość wydatków inwestycyjnych, udział środków europejskich w wydatkach ogółem i zadłużenie samorządów.” (FORBES).

Jak zauważył prof. Sierak nastąpił szybszy wzrost wydatków, niż przychodów, ze względu na rosnące koszty, zwłaszcza energetyczne. Podczas konferencji samorządowcy omawiali wiele problemów nurtujących samorząd oraz podkreślali, że spadek dochodów JST spowodowany jest mniejszym wpływem do budżetu z tytułu podatków od osób fizycznych PIT, co również przekłada się na mniejsze wpływy do kasy państwa.

Jak wypada Podkowa na tle innych miast?

Podkowa Leśna zajęła w tegorocznym rankingu 7.miejsce. Od kilku lat, a mianowicie od 2016 roku, utrzymujemy się w pierwszej dziesiątce lub nawet siódemce miast w porównaniu do gmin miejskich w całej Polsce.  

W opracowanej tabeli widać dokładnie, które miejsce Miasto Podkowa Leśna zajmowało w latach 2016 – 2022. Zestawienie nie obejmuje dużych miast z mieszkańcami powyżej 100 000 osób oraz powiatów.

Obserwując poszczególne lata i zagregowany indeks gmin, który wskazuje miejsce w rankingu, tym samym dystans do lidera. Widać, kiedy największy dla Podkowy Leśnej wpływ na miejsce miały wydatki inwestycyjne do wydatków ogółem; kiedy udało nam się pozyskać środki europejskie i kiedy pozyskaliśmy pożyczkę na budowę przedszkola.

Mamy bardzo stabilny budżet mimo niekorzystnych zmian w strukturze dochodów miasta spowodowanym zmianami podatkowymi Polskiego Ładu oraz wyłączeniem gmin z dochodów z tytułu ryczałtów i najmów. Nie pomagają nam również programy zewnętrzne, do większości których, ze względu na specyfikę miasta, po prostu się  nie kwalifikujemy, choć staramy się pozyskiwać fundusze europejskie ponad granicę swoich możliwości.

W kontekście udzielonego 22 czerwca 2023 r. wotum zaufania oraz absolutorium z tytułu wykonania budżetu miasta za 2022 rok, 7. miejsce w rankingu Finansowym Samorządu Terytorialnego w Polsce w kategorii gmin miejskich jest jeszcze większym wyróżnieniem oraz potwierdzeniem słuszności obranego przez Miasto kierunku.